Chińska platforma Temu zgromadziła w Polsce 19,7 mln użytkowników (maj 2025, badanie Mediapanel), wyprzedzając Allegro i stając się liderem krajowego rynku e-commerce. Dla sektora biznesowego oraz ekspertów ds. bezpieczeństwa to zjawisko niepokojące z dwóch powodów: agresywnych wzorców projektowania interfejsu oraz udokumentowanych przez europejskie organizacje konsumenckie problemów ze zgodnością sprzedawanych produktów z unijnymi normami.
Dlaczego algorytmy Temu przypominają kasyno internetowe?
Interfejs aplikacji Temu wykorzystuje mechaniki znane z gier hazardowych i wideo, by skłaniać użytkowników do częstszych i większych zakupów. Platforma personalizuje oferty pod presją czasu, co eksperci klasyfikują jako szkodliwe mroczne wzorce (dark patterns).
- Gamifikacja i pętle dopaminowe. Na platformie działają koła fortuny, system zbierania punktów oraz losowe „pudełka z nagrodą”. Towarzyszy im sztuczna rzadkość produktów — dopiski typu „tylko 3 sztuki dostępne!” czy „oferta limitowana czasowo”, mimo że w danym momencie dostępnych jest praktycznie nieograniczona liczba egzemplarzy (w 2023 r. na samej platformie złożono ponad 400 mln zamówień) — Polish Express.
- Porównania z mechanizmami hazardowymi. Organizacje zajmujące się pomocą osobom uzależnionym od hazardu zwracają uwagę, że konstrukcja ofert Temu (obietnica „trafienia” niskiej ceny, elementy losowości) odwołuje się do tych samych mechanizmów nagrody, które wykorzystują automaty do gry.
- Reakcja regulatorów UE. Komisja Europejska wszczęła formalne postępowanie wyjaśniające w sprawie Temu w ramach Aktu o usługach cyfrowych (DSA). W swojej skardze z maja 2024 r. organizacja BEUC (Europejska Organizacja Konsumentów) wskazała, że platforma stosuje manipulacyjne wzorce projektowe, w tym praktyki utrudniające zamknięcie konta użytkownika — BEUC, „Taming Temu”.
Co naprawdę pokazują testy bezpieczeństwa produktów?
Wokół testów Temu i Shein krąży popularna liczba „96% niebezpiecznych produktów” — to autentyczny cytat komisarza UE Michaela McGratha z lutego 2025 r., ale odnosi się on zbiorczo do wyników wielu testów krajowych organów i organizacji konsumenckich na platformach niskokosztowych, a nie do jednego badania samego Temu — TechCrunch. Konkretne dane dla samego Temu są równie alarmujące, ale inaczej rozłożone:
- Zabawki dla dzieci. W badaniu ICRT/Testachats na 162 produktach z Temu i Shein aż 26 z 27 zabawek kupionych na Temu nie spełniało norm UE, z czego osiem przypadków uznano za zagrożenie wysokiego stopnia (substancje chemiczne lub ryzyko zadławienia) — Euroconsumers.
- Ładowarki USB. Tylko jedna z 27 ładowarek kupionych na Temu w pełni spełniała wymogi bezpieczeństwa; pięć uznano za zagrożenie wysokiego stopnia (ryzyko porażenia, przegrzania), a 21 za zagrożenie średniego stopnia związane z bezpieczeństwem mechanicznym — Euroconsumers.
- Ogólny wskaźnik niezgodności. W tym samym badaniu 65% produktów z Temu nie spełniało norm bezpieczeństwa UE (dla Shein wskaźnik wyniósł 73%) — CHOICE.
- Toksyczne metale w biżuterii. W kategorii biżuterii produkty z Temu wypadły relatywnie lepiej — żaden nie został uznany za niezgodny w tym konkretnym badaniu. Problem dotyczył głównie Shein, gdzie jeden z testowanych naszyjników składał się w ponad 85% z kadmu. Skala zjawiska w całej branży ultra-taniego e-commerce jest jednak szersza: według prezentacji na EU Consumer Day 2025 poziomy kadmu w niektórych egzemplarzach biżuterii dziecięcej sięgały nawet 8500-krotności dopuszczalnego limitu — EESC.
- Brak transparentności kosmetyków. Według tej samej prezentacji 97% testowanych kosmetyków z platform niskokosztowych zawierało zakazane substancje chemiczne — EESC.
Co zmieniło się w przepisach celnych?
Do maja 2025 r. Temu i podobne platformy korzystały z amerykańskiej luki „de minimis”, która pozwalała przesyłkom o wartości poniżej 800 USD wjeżdżać do USA bez cła i bez szczegółowej kontroli celnej. Administracja Trumpa zamknęła ją najpierw dla Chin (2 maja 2025 r.), a od 29 sierpnia 2025 r. globalnie dla wszystkich krajów — NPR. W reakcji Temu przebudowało model logistyczny, ograniczyło wydatki na reklamę i podniosło ceny w USA; liczba dziennych użytkowników platformy w Stanach spadła o ponad 50% między marcem a majem 2025 r.
W Unii Europejskiej zwolnienie celne dla paczek o wartości do 150 euro przestaje obowiązywać od 1 lipca 2026 r. na mocy rozporządzenia Rady UE 2026/382 z 11 lutego 2026 r. Nie jest to jednorazowe, całkowite zniesienie cła — w okresie przejściowym od 1 lipca 2026 do 1 lipca 2028 r. obowiązywać będzie opłata 3 euro za każdą pozycję taryfową w przesyłce, a pełne stawki celne według standardowej taryfy UE wejdą w życie po zakończeniu okresu przejściowego — Forsal.pl.
Wnioski praktyczne
- Wzmocnienie compliance. Sektor e-commerce powinien już teraz uwzględnić w budżetach opłatę 3 euro za pozycję od 1 lipca 2026 r. oraz przygotować się na docelowe pełne stawki celne po 2028 r. — to realnie wyrównuje część przewagi kosztowej azjatyckich platform, choć nie usuwa jej całkowicie w okresie przejściowym.
- Audyt urządzeń w modelu BYOD. Dane z testów ładowarek USB (26 z 27 egzemplarzy z Temu z usterkami, w tym ryzyko przegrzania) są konkretnym argumentem za tym, by zespoły IT Security weryfikowały pochodzenie najtańszej elektroniki i ładowarek wpinanych do infrastruktury firmowej — brak atestów CE to wymierne ryzyko pożarowe.
- Zarządzanie ryzykiem aplikacji. Ekosystem zarządzany przez PDD Holdings jest przedmiotem formalnego postępowania UE dotyczącego dark patterns i niewystarczającej oceny ryzyka zgodnie z DSA. Działy bezpieczeństwa powinny uwzględniać tego typu aplikacje w procesach MDM jako potencjalne ryzyko prywatności, niezależnie od ostatecznego wyniku postępowania.

Dodaj komentarz