W badaniu Apolitical’s AI Readiness Check przeprowadzonym w 2025 roku wzięło udział niemal 5000 urzędników z 26 krajów, co ujawniło lukę między operacyjnym wykorzystaniem technologii a gotowością instytucjonalną. Podczas gdy pracownicy liniowi i wdrożeniowcy samodzielnie eksperymentują z generatywną AI, kadra kierownicza zgłasza brak strategii, procedur zakupowych i ram odpowiedzialnego zarządzania. Dla sektora publicznego oraz współpracujących dostawców IT oznacza to ryzyko skalowania wdrażań bez odpowiednich zabezpieczeń prawnych i przetargowych.
Skala zjawiska i podział ról w administracji
Badanie Apolitical objęło próby wdrażania technologii w 26 państwach, wskazując na wyraźny podział ról wśród personelu publicznego. Analiza wykazała, że dolne szczeble organizacji wykazują wysokie zaufanie i ciekawość wobec narzędzi generatywnych, podczas gdy kadra zarządzająca wstrzymuje systemowe decyzje z powodu braku gotowości organizacyjnej i procedur zakupowych.
| Grupa w administracji | Definicja roli według badania | Postawa i identyfikowane bariery |
|---|---|---|
| Users | Urzędnicy wchodzący w interakcję z AI i używający jej w codziennej pracy | Pewność siebie, ciekawość, eksperymentowanie z generatywną AI w codziennych zadaniach |
| Implementers | Personel wspierający projektowanie i wdrażanie usług publicznych opartych na AI | Pewność siebie, ciekawość, operacyjne testowanie rozwiązań generatywnych |
| Leaders | Kadra wyznaczająca cele strategiczne AI i mobilizująca zasoby organizacyjne | Poważne luki w planowaniu strategicznym, brak gotowości zakupowej i ram zarządczych |
Ryzyka systemowe i brak ram zarządczych
Instytucje publiczne wdrażają sztuczną inteligencję bez przygotowania fundamentów pod etyczną i skalowalną adopcję technologii, co rodzi bezpośrednie ryzyka operacyjne. Liderzy organizacji wskazują na poważne deficyty w obszarze odpowiedzialnego zarządzania technologią w dużej skali, co uniemożliwia bezpieczne i etyczne przejście od etapu indywidualnych testów do wdrożeń systemowych.
Raport opublikowany w ramach World Governments Summit (WGS Reports) wskazuje, że budowanie gotowości na AI musi stanowić stałą zdolność instytucjonalną opartą na ciągłym uczeniu się. Kluczowe obszary deficytowe identyfikowane przez kadrę kierowniczą (Leaders) obejmują: – Planowanie strategiczne (strategic planning): brak sprecyzowanych długoterminowych celów i priorytetów dla wdrażanych systemów AI. – Gotowość zakupowa (procurement readiness): brak procedur przetargowych i zakupowych dostosowanych do pozyskiwania rozwiązań AI. – Ramy odpowiedzialnego zarządzania (governance frameworks): brak mechanizmów kontroli i etycznego zarządzania AI w dużej skali.
Wnioski praktyczne i rekomendacje
- Zweryfikuj procedury zakupowe (procurement readiness) oraz ramy zarządcze w swojej organizacji pod kątem wymogów bezpiecznego wdrażania systemów AI.
- Zmierz poziom wykorzystania narzędzi generatywnych wśród użytkowników (Users) i wdrożeniowców (Implementers), aby zidentyfikować nieformalnie używane rozwiązania.
- Wdróż ciągły program podnoszenia kompetencji na wszystkich szczeblach instytucji, traktując gotowość na AI jako stałą zdolność organizacyjną rozwijaną przez ciągłe uczenie się.
- Skonfiguruj jasne cele strategiczne dla kadry kierowniczej (Leaders), łącząc cele operacyjne zespołów z odpowiedzialnymi ramami zarządzania technologią.
Dodaj komentarz